Μια απόπειρα προσέγγισης των Χριστουγέννων

by Ανδρέας Βιτούλας | Δευτέρα, Δεκεμβρίου 21, 2009 in |


Χριστούγεννα… για ξενιτεμένους

Για την Εκκλησία μας ο κόσμος και ο άνθρωπος υπάρχουν λόγω της αγάπης του Θεού. "Ο Θεός αγάπη εστί" βεβαιώνει το Ευαγγέλιο και η αγάπη αυτή ξεχύνεται από τα έγκατα του Θεού, πλημμυρίζει το παν και αποτελεί μια διαρκή πρόσκληση στο δράμα της ανθρώπινης ιστορίας. Είναι πρόσκληση γνωριμίας, στενής προσωπικής σχέσης, που αποστέλλεται από τον Δημιουργό, απευθύνεται στον άνθρωπο και μέσω αυτού στην κτίση ολόκληρη.

Με τη Γέννηση του Χριστού η πρόσκληση αυτή έλαβε συμπαντικές διαστάσεις, αφού δεν είναι απλώς ένα απρόσωπο μήνυμα, μια γενικόλογη πληροφορία αλλά ένα συγκλονιστικό προσωπικό γεγονός. Το γεγονός της φανέρωσης του ίδιου του Δημιουργού με το ένδυμα της ανθρωπότητας. Η φανέρωση όμως αυτή, που σκοπό έχει τη συνάντηση με τον άνθρωπο και όχι την ίδρυση μιας ακόμη θρησκείας, συντελείται με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο, που στις μέρες μας είτε λησμονείται είτε συγχέεται με κούφιες ηθικολογίες.

Την ημέρα της Γέννησης του Χριστού η εξουσία μετρά τη δύναμή της. Γίνεται η απογραφή των υπηκόων της κραταιάς και πολυπληθούς ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό βρίσκεται στη Βηθλεέμ, τον τόπο καταγωγής του, ο Ιωσήφ με την Παναγία. Οι μεγαλοσχήμονες του Ισραήλ συνεχίζουν να επιτελούν το θρησκευτικό τους έργο στο Ναό και τις συναγωγές, ο λαός εξακολουθεί να παλεύει με τα ευτελή της καθημερινότητας. Η κοσμική ρουτίνα δεν υποψιάζεται απολύτως τίποτα από την ενανθρώπηση του Θεού, που αναμένεται παρ’ όλα αυτά εδώ και αιώνες. Αργότερα βέβαια θα αποδειχθεί ότι όχι απλώς δεν οσμίστηκαν τίποτα, κυρίως όσοι μιλούσαν και οργάνωναν τη ζωή με βάση την αναμονή του Μεσσία, αλλά ότι στο όνομα του Θεού τον θανάτωσαν κιόλας.

Πώς εξηγείται αυτό το παράλογο; Τι συμβαίνει κι ο Χριστός περνά απαρατήρητος κατά τη Γέννησή Του και μετά τριάντα τρία χρόνια "λήγει" "άδοξα" το έργο Του πάνω στον Σταυρό; Η απάντηση βρίσκεται καλά κρυμμένη στα άδυτα του ανθρώπινου δράματος, όσο ο άνθρωπος βαυκαλίζεται με μια επιφανειακή και αυτάρεσκη θρησκευτικότητα. Σπάζοντας τα δεσμά αυτά και αναζητώντας με πόθο και πόνο την αλήθεια στις πραγματικές της διαστάσεις, δίχως τα μασκαρέματα του εγωκεντρισμού, καταλήγουμε στην προσκύνηση των βοσκών και των μάγων. Κι αυτό γιατί διαθέτουν δύο βασικά χαρακτηριστικά, που κάνουν την πρόσκληση του Χριστού ευπρόσδεκτη· είναι απλοί και ξένοι.

Οι βοσκοί όχι μόνο δεν έχουν καμία επαφή με την "καθωσπρέπει" κοινωνία του Ισραήλ αλλά επιπλέον θεωρούνται αναξιόπιστοι μάρτυρες στα δικαστήρια, ύποπτοι κλεψιάς, άξεστοι κ.ά. Οι μάγοι είναι αλλόφυλοι, δεν ζούνε στα στενά όρια του Ιουδαϊσμού και κυρίως δεν μαστίζονται από τα σύνδρομα του περιούσιου λαού.

Η περίπτωση και των δύο έχει να κάνει με το σπάσιμο των φραγμών, που θέτει η χειρότερη εκδοχή του εγωισμού, ο θρησκευτικός εγωισμός. Η προσκύνηση των βοσκών αποκαλύπτει ότι ο Υιός του Θεού τείνει το χέρι στους απόκληρους της "καλής" κοινωνίας, γιατί η όποια αμαρτία τους δεν έχει εξαφανίσει ολοκληρωτικά από την καρδιά τους την αναζήτηση του Θεού. Σε αντίθεση με τους ηθικά άμεπτους Φαρισαίους η αλαζονεία των οποίων δεν έχει καμία ανάγκη από τον Θεό! Στη δημόσια δράση του Χριστού άλλωστε αυτή η σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ των δύο κόσμων κατείχε δεσπόζουσα θέση. Από την μια η νομικίστικη θρησκεία, που χωρίζει τον κόσμο σε δικαστές και δικαζόμενους, και από την άλλη η πίστη, που συμπονά και γιατρεύει. Η άρνηση του Χριστού να λιθοβολήσει τη μοιχαλίδα, η δικαίωση του αμαρτωλού τελώνη έναντι του "καθαρού" Φαρισαίου κ.ά. αποδεικνύουν με έμφαση ότι η Βασιλεία του Θεού αφορά στους "πτωχούς τω πνεύματι". Σε όλους εκείνους δηλαδή, που δεν αναγνωρίζουν τίποτα δικό τους για να στηριχθούν σ’ αυτό, που δεν νιώθουν επαρκείς αλλά ποθούν κάτι παραπάνω από τα ηθικά ή ανήθικα επιτεύγματα του εαυτού τους. Αυτή η πτωχεία είναι που αφήνει χώρο στο Θεό. Οι υπόλοιποι νιώθουν αυτάρκεις από τον πλούτο της ηθικής τους, της κοινωνικής τους θέσης, των γνώσεών τους και ο Θεός δεν χωρά πουθενά· έχει αντικατασταθεί από το υπερτροφικό εγώ τους.

Η περίπτωση των μάγων, των Περσών επιστημόνων της εποχής, αποκαλύπτει κάτι παρόμοιο. Ότι η Βασιλεία του Θεού δεν μπορεί ποτέ να καταντήσει υπόθεση μιας συγκεκριμένης φυλής, τάξης ή οποιασδήποτε άλλης κάστας και κυρίως εκείνης των θρησκευόμενων. Η κατάργηση κάθε διαχωριστικής γραμμής από την καθολικότητα της αλήθειας, που αγκαλιάζει τους πάντες, εκφράστηκε τόσο απόλυτα και συγκλονινιστικά από τον ίδιο τον Κύριο όταν προσήλθε σ’ Αυτόν ο, επίσης αλλόθρησκος, Ρωμαίος εκατόνταρχος: "λέγω δε υμίν ότι πολλοί από ανατολών και δυσμών ήξουσι και ανακλιθήσονται μετά Αβραάμ και Ισαάκ και Ιακώβ εν τη βασιλεία των ουρανών, οι δε υιοί της βασιλείας εκβληθήσονται εις το σκότος το εξώτερον" (Μτθ. 8, 11-12). Οι "υιοί της βασιλείας", που αποτυγχάνουν τελικά να μπουν στη Βασιλεία, είναι όλοι όσοι δεν νιώθουν ξένο τον εαυτό τους από τον Θεό, παραστρατημένο και ενδεή, γι’αυτό και εγκαταλείπονται στη στειρότητα της άθεης και επαναπαυμένης τους συνείδησης.

Βοσκοί και μάγοι διαθέτουν το κοινό ήθος της "ξενητειάς". Ζούν ξενιτεμένοι από την ξηρότητα της τυπολατρίας, από την παραίσθηση ότι ανήκουν στους εκλεκτούς του Θεού, από την εμπορική σχέση μαζί Του. Είναι ξένοι προς ο,τιδήποτε θα μπορούσε να τους εφησυχάσει. Οι βοσκοί αποφασίζουν να δουν με τα μάτια τους όλα όσα "ο Κύριος εγνώρισεν ημίν" (Λκ. 2, 15). Δεν επαναπαύονται στην πληροφορία απλώς του αγγέλου αλλά ενεργοποιούνται για να την διαπιστώσουν. Οι μάγοι δεν αρκούνται στην πληροφορία για τη Γέννηση του Μεσσία από τις μελέτες τους αλλά αποφασίζουν το δύσκολο ταξίδι από την πατρίδα τους προς την Παλαιστίνη. Οι μεν ξενιτεύονται από τη συνήθεια της καθημερινότητας, οι δε από την ασφάλεια του πάτριου εδάφους.

Αυτό το ήθος της "ξενητειάς" αποτελεί ουσιαστικά μίμηση του τρόπου με τον οποίο επεμβαίνει ο Θεός στην ιστορία. Ο κατεξοχήν ξενιτεμένος είναι ο Θεός, ο οποίος εγκαταλείπει την παντοδυναμία και την υπερβατικότητά Του για χάρη του ανθρώπου και γεννιέται ξένος και άγνωστος, "άδοξος" και ταπεινός. Το γεγονός επίσης ότι αμέσως μετά τη Γέννησή Του ξενιτεύεται και τοπικά στην Αίγυπτο, για να γλιτώσει τη σφαγή του τυράννου Ηρώδη, δίνει στην ξενητειά του Θεού εκτός από υπαρξιακό και κυριολεκτικό χαρακτήρα. Ο Χριστός εξορίζεται από τη γη, που ο ίδιος χάρισε στο λαό Του, για να ακολουθήσει η εξορία Του από τους συγγενείς, τους συμπατριώτες και τη θρησκευτική ηγεσία. Ο Χριστός διώκεται γιατί δεν διώχθηκε από τους ανθρώπους ο πειρασμός της ασφάλειας. Ο Χριστός ξενιτεύθηκε από τον ουρανό για να διαλύσει κάθε αυτάρκεια και ψευδαίσθηση του θνητού ανθρώπου. Δεν προσφέρει την ασφάλεια καμιάς ηθικής συνταγής, παρά μόνο τη διακινδύνευση του ανοίγματος της καρδιάς στους πάντες χωρίς όρους και συμφεροντολογικές δοσοληψίες. Η σωτηρία δεν μπορεί να είναι ιδιοκτησία κανενός, όπως ο Υιός του Θεού δεν επαναπαύτηκε στην ισότητά Του με τον Θεό και ταπεινώθηκε έως θανάτου (Φιλ. 2, 5-11).

Η πρόσκληση του Θεού απευθύνεται στους πάντες. Η αποδοχή της και η δεξίωση Του στην καρδιά του ανθρώπου απαιτεί την έξοδο, την ξενητειά από την αιχμαλωσία του εαυτού στην ελευθερία της συνάντησης με τον άλλο. Ο Χριστός άδειασε από κάθε τι, που κρατούσε σε απόσταση τον ίδιο και τον άνθρωπο, και έπεσε πολύ χαμηλά προκειμένου να σχετισθεί άμεσα μαζί του. Με αυτό τον τρόπο καλείται να υπάρξει και ο άνθρωπος· ξενιτεμένος από τον παλαιό εαυτό, όπως ο πρώτος μετανάστης του Θεού, Πατριάρχης Αβραάμ, και η μακρά σειρά των μεταναστών της αγάπης. Όλων εκείνων, που δεν δίστασαν να γκρεμίσουν τις κορεσμένες αποθήκες του αδηφάγου εγώ τους, όχι για να φτιάξουν μεγαλύτερες (Λκ. 12, 18) αλλά για να πουλήσουν τα υπάρχοντά τους (Μτθ. 19, 21) και να πορευθούν σε αναζήτηση του μεγάλου ξένου, του διακριτικού και υπομονετικού Νυμφίου Χριστού.

Εφημερίδα ΟΡΕΣΤΙΣ

Δεκέμβριος 2009

0 σχόλια:

Related Posts with Thumbnails

Γυμνάσιο Οινόης

Ταχυδρομική Διεύθυνση : Οινόη Καστοριάς

Ταχυδρομικός Κώδικας - Πόλη : 52050 Καστοριά

Ιστοσελίδα: http://gymnasioinois.blogspot.com/

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: mail@gym-oinois.kas.sch.gr

gymnasioinois@gmail.com

Τηλέφωνο & Τηλεομοιότυπο: 2467092211

Πληροφορίες : Γιώργος Πλεύρης

Ετικέτες

Πού είμεθα;

Προβολή Γυμνάσιο Οινόης σε χάρτη μεγαλύτερου μεγέθους

ΜΑΣ ΕΙΔΑΝ


ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

Αρχειοθήκη

ΜΑΣ ΒΛΕΠΟΥΝ

Για μένα